Şu gün Birleşen milletler guramasynyň agzalygyna girýän bütindünýä jemgyýetçiligi Bütindünýä psihiki saglygy gününi belläp geçýär.
Bütindünýä psihiki saglygy güni ilkinji gezek 1992-nji ýylyň 10-njy oktýabrynda Baş sekretaryň orunbasary Riçard Hunteriň başlangyjy bilen bellendi. 1994-nji ýyla çenli bu günüň akyl saglygyny wagyz etmekden we halka bilim bermekden başga aýratyn mowzugy ýokdy.
1994-nji ýylda şol wagtky Baş sekretaryň teklibi bilen Bütindünýä psihiki saglygy güni ilkinji gezek syýasy mowzuk bilen bellendi. Şol ýylky syýasy mowzuk “Bütin dünýäde psihiki saglygy hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmak”diýlip atlandyryldy.
Bütindünýä psihiki saglygy güni, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy tarapyndan hökümetleriň saglygy goraýyş ministrlikleri we raýat jemgyýeti guramalary bilen berk gatnaşyklaryny ulanyp, psihiki saglygy meselelerine düşünmeklik maksady öňe sürülýär.
Bütindünýä psihiki saglygy güni mynasybetli 1996-njy ýylda “Aýallar we akyl saglygy”, 1997-nji ýylda “Çagalar we akyl saglygy”, 1998-nji ýylda “Psihiki saglygy we adam hukuklary”, 1999-njy ýylda “Psihiki saglygy we garrylyk”, 2000 – 2001-nji ýyllarda “Psihiki saglygy we iş”, 2002-nji ýylda “Ýaman hereketleriň çagalara we ýetginjeklere täsiri”, 2003-nji ýylda “Çagalaryň we ýetginjekleriň emosional we özüni alyp baryş taýdan bozulmalary” 2004-nji ýylda “Fiziki we psihiki saglygynyň arasyndaky baglanyşyk: bilelikde ýüze çykýan näsazlyklar”, 2005-nji ýylda “Ömrüň dowamynda psihiki we beden saglygy”, 2006-nji ýylda “Gurluşyk habardarlygy – töwekgelçiligi azaltmak: Psihiki hassalygy we öz janyna kast etmek”, 2007-nji ýylda “Üýtgeýän dünýäde psihiki saglygy: Medeniýetiň we dürlüligiň täsiri”, 2008-nji ýylda “Psihiki saglygyny global ileri tutmak: Raýatlara wagyz etmek we hereket etmek arkaly hyzmatlary giňeltmek”, 2009-nji ýylda “Başlangyç idegde akyl saglygy: Bejergini güýçlendirmek we psihiki saglygyny ösdürmek”, 2010-njy ýylda “Psihiki saglygy we dowamly fiziki keseller”, 2011-nji ýylda “2011-nji ýylyň iň uly itergisi: Psihiki saglygyna maýa goýmak”, 2012-nji ýylda “Durgunlylyk: Hemmetaraplaýyn öwrülişik”, 2013-nji ýylda “Psihiki saglyk we uly ýaşlylar”, 2014-nji ýylda “Ruhy hassalyk keseliniň öňüni alyş çärelerini geçirmeklik arkaly bagtly ýaşaýjy peşgeş bermeklik”, 2015-nji ýylda “Psihiki saglygyndaky mertebe”, 2016-nji ýylda “Psihologiki ilkinji kömek”, 2017-nji ýylda “Iş ýerinde psihiki saglyk”, 2018-nji ýylda “Üýtgeýän dünýäde ýaşlar we psihiki saglyk”, 2019-njy ýylda “Psihiki saglygyny ýokarlandyrmaklyk we öz-özüňe kast etmekligiň öňüni almaklyk” atly ýyllyk mowzuklary geçirildi.
Birleşen milletler guramasy şu günki, ýagny 2020-nji ýylda bellenilýän Bütindünýä psihiki saglygy gününi “Psihiki saglygy üçin hereket: Psihiki saglygyna maýa goýumlarynyň artmagy” atly syýasy mowzugynyň çäginde giň gerimli dabaralar bilen geçirýär.
Toýly Jänädow
Teswirler