Oba hojalygynyň netijeliligi köp babatda ekinleriň mineral iýmitlenişiniň dogry ýola goýulmagyna we ýokary hilli dökünleriň elýeterliligine baglydyr. Şu nukdaýnazardan, himiýa senagatynyň önümçilik mümkinçiliklerini giňeltmek hem-de dökünleriň öndürilişini artdyrmak möhüm ähmiýete eýe bolýar.
Hormatly Prezidentimiziň Daşoguz welaýatyna iş saparynyň çäginde Garaşsyzlyk etrabynda azotly dökünleri öndürjek täze senagat toplumynyň düýbüni tutmak dabarasy geçirildi. Bu iri önümçilik taslamasy ýurdumyzyň himiýa senagatynyň kuwwatyny artdyrmak bilen birlikde, oba hojalygynyň mineral dökünlere bolan islegini kanagatlandyrmaga gönükdirilendir.
Täze toplum ýylda 350 müň tonna karbamid we 350 müň tonna ammiak selitra dökünlerini öndürmäge niýetlenendir. Şeýlelikde, kärhananyň ýyllyk umumy önümçilik kuwwaty 700 müň tonna azotly döküne deň bolar. Bu görkezijiler täze desganyň ýurdumyzyň dökün önümçiliginde möhüm orun eýelejekdigini görkezýär.
Taslamanyň esasy aýratynlyklarynyň biri önümçilikde dünýäniň öňdebaryjy tehnologiýalarynyň ulanylmagydyr. Toplumyň gurluşygy «GAP Inşaat» kompaniýasy tarapyndan Germaniýanyň «ThyssenKrupp Uhde GmbH» kompaniýasy bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrylar. Bu ýerde ornaşdyryljak döwrebap inženerçilik çözgütleri önümçilik serişdelerinden netijeli peýdalanmaga, energiýa sarp edilişini tygşytlamaga we daşky gurşawa ýetirilýän täsiri azaltmaga mümkinçilik berer.
Täze senagat toplumynyň önümçiligi üçin esasy çig mal hökmünde tebigy gaz peýdalanylar. Desganyň bir ýylda 630 million kub metre golaý tebigy gazy sarp etmegi göz öňünde tutulýar. Önümçilikde öndüriljek karbamid we ammiak selitra dökünleri, ilkinji nobatda, ýurdumyzyň oba hojalyk kärhanalarynyň we sarp edijileriniň isleglerini kanagatlandyrmaga gönükdiriler. Karbamidiň esasy bölegini bolsa daşary ýurtlara eksport etmek meýilleşdirilýär.
Taslamanyň durmuş-ykdysady ähmiýeti hem uludyr. Täze toplumyň gurluşygy we geljekki önümçilik işi bilen baglylykda, bu ýerde müňden gowrak täze iş ornunyň döredilmegine garaşylýar. Bu bolsa Daşoguz welaýatynyň ýaşaýjylarynyň, aýratyn-da, ýaş hünärmenleriň iş bilen üpjünçiligi üçin täze mümkinçilikleri döreder.
Karbamid we ammiak selitra ekinleriň ösüşi üçin zerur bolan azoty özünde jemleýän möhüm mineral dökünlerdir. Olaryň ýerli önümçiliginiň artmagy oba hojalygynda dökün üpjünçiliginiň durnuklylygyny ýokarlandyrmaga, önümçilik çykdajylaryny amatlylaşdyrmaga we ýerli çig mal serişdelerinden has netijeli peýdalanmaga ýardam eder.
Daşoguz welaýatynda täze azotly dökünler toplumynyň gurluşygyna badalga berilmegi himiýa senagatynyň ösdürilmeginde möhüm ädimdir. Döwrebap tehnologiýalara esaslanýan bu taslama geljekde ýurdumyzyň içerki bazarynyň isleglerini kanagatlandyrmak we eksport mümkinçiliklerini giňeltmek bilen, önümçilik ulgamynyň ösüşine öz goşandyny goşar.
Maglumatlary toplan: Firuza Dosçanowa,
Türkmen oba hojalyk institutynyň V ýyl talyby.
Teswirler