Tomus paslynyň gelmegi bilen Aşgabat şäheriniň ýaşaýjylary we myhmanlary mendeni dynç almak hem-de maşgalasy bilen gyzykly wagt geçirmek üçin baryp boljak ýerleriň biri Botanika bagy bolsa gerek.
Botanika bagy – bu botanika atlary bilen ýazylan dürli ösümlikleri ýygnamaga, ösdürip ýetişdirmäge, gorap saklamaga we görkezmäge bagyşlanan bagdyr. Ýagny beýleki ösümlik baglarynyň, dünýäniň käbir ýerlerinden getirilip ýygnalmagydyr. Şeýlede biziň ýurdumyzyň Aşgabat şäherinde dünýäniň dürli künjeklerinden gelip çykýan 500-den gowrak dürli ösümlikler ýygnalyp, botanika bagyny emele getirýär. Botanika bagy, Aşgabadyň gündogar böleginde, Türkmenistan Ylymlar akademiýasynyň çäginde, 2029-njy Tagta köçeleriniň arasynda ýerleşýär. Aşgabat botanika bagy 1929-njy ýylyň 1-nji oktýabrynda esaslandyryldy we Türkmenistandaky iň gadymy botanika bagydyr. Onuň tutýan meýdany18 gektardyr. Botanika Bagy, howa zolaklaryna bölünýär, her bölegi heýkeller we gazebolar bilen bezelendir hem-de botanikada ýyladyşhanalar ýerleşdirilendir. 1892-nji ýylda Aşgabat ýöriteleşdirilen botanika bekedi guruldy.
Soňra bolsa wokzalyň esasynda geljekki bagyň düýbüni tutýan Kuropatkina atly bagçylyk mekdebi döredildi we şeýlede bu bagyň döredilmegi üçin esas bolup çykyş etdi. Botanika bagynyň statusy 1929-njy ýylda alyndy , emma bu sebitde floristik gözlegler şu seneden hasda öň geçirilipdir.1951-nji ýyldan başlap, Türkmen SSR Ylymlar akademiýasyna girizildi. Aşgabat botanika bagy açylandan soň gül-bezeg we agaç gyrymsy ösümliklerini saýlamak we synagdan geçirmek boýunça işlere başlanypdyr.
Ilkinji geçirilen işler alymlaryň we gözlegçileriň jogapkärçiligi bilen bagyň ýerleşişini ösdürmek, ösümlik ekmek, ilkinji ylmy ýerleri kesgitlemek, ýyladyşhanalary enjamlaşdyrmak bilen baglanyşyklydy. Botanika Bagynda dünýädäki ösümlikleriniň belli görnüşlerini görkezýän, giň botanika ýygyndysy bardyr. Bu ýerdäki ösümlikleriň hemmesi sebit boýunça ýörite saýlanyp ekildi. Her ösümlik üçin tohumlar her ýyl ýygnalýar, şondan soň güýzde ekilýär. Bu güýzde ekilen tohumlaryň köpüsi eýýäm ýüz göterim gögeriş berdi.
Bagdaky ösümlikler dürli sebitlerden, hususan-da Hytaýdan, Japanaponiýadan, Koreýadan, Uzak Gündogardan, Ortaýer deňzinden, Krymdan, Kawkazdan, Kiçi Aziýadan, Demirgazyk Amerikadan getirildi. Botanika bagy onlarça ýyllap dowam eden işinde, senagat gülçüliginde hem 30-dan gowrak görnüşüni girizdi. Häzirki wagtda ýyladyş bagy meýdanyny giňeltdi, umumy meýdany 200 inedördül metrden gowrak täze ýyladyşhanalaryň gurluşygy hem dowam edýär. Köp ýyllap şaýollarynyň ugrunda ajaýyp gazebo we kiçi binagärlik görnüşleri guruldy.
Aýgül HALMYRADOWA
Türkmenistanyň Daşary işler
Ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara žurnalistikasy fakultetiniň talyby
Teswirler