Döwrüň ösüşi energetika pudagynyň diňe öndürijilik kuwwaty bilen däl-de, eýsem onuň nähili dolandyrylýandygy bilen hem ölçelýändigini görkezýär. Häzirki wagtda sanly dolandyryş we akylly tehnologiýalar energetika ulgamynyň netijeliligini ýokarlandyrýan, howpsuzlygyny berkidýän hem-de durnukly ösüşini üpjün edýän esasy gural hökmünde çykyş edýär. Türkmenistan hem hormatly Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň dowam etdirýän döwlet syýasatynda energetika pudagyny döwrebaplaşdyrmaga, sanly çözgütleri giňden ornaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berýär.
Energetika ulgamynda sanly dolandyryş, ilki bilen, maglumatlaryň takyk we dessine toplanmagyna mümkinçilik berýär. Akylly ölçeg enjamlary, sensorlar we maglumat geçiriji ulgamlaryň üsti bilen öndürilýän energiýanyň möçberi, sarp edilişi we tehniki ýagdaýy yzygiderli gözegçilikde saklanylýar. Bu maglumatlar seljerilip, energiýa akymlarynyň netijeli dolandyrylmagyna, ýitgileriň azaldylmagyna we öndürijiligiň ýokarlandyrylmagyna şert döredýär. Şeýlelikde, sanly dolandyryş energetika ulgamynyň ykdysady taýdan has peýdaly işlemegine ýardam edýär.
Akylly tehnologiýalaryň energetika pudagynda ornaşdyrylmagy howpsuzlyk derejesini hem ýokarlandyrýar. Tehniki näsazlyklary, heläkçilik howpuny ýa-da enjamlaryň könelmegini öňünden kesgitleýän akylly ulgamlaryň ulanylmagy abatlaýyş işleriniň wagtynda geçirilmegine mümkinçilik berýär. Bu ýagdaý diňe bir ykdysady çykdajylary azaltman, eýsem işgärleriň howpsuzlygyny we energetika ulgamynyň durnuklylygyny üpjün edýär.
Sanly dolandyryş we akylly tehnologiýalar energiýa serişdelerini tygşytly ulanmagyň möhüm guraly bolup durýar. Energiýanyň öndürilişinden sarp edilişine çenli ähli tapgyrlaryň sanly gözegçilikde saklanylmagy serişdeleriň netijeli paýlanmagyna şert döredýär. Bu bolsa ekologiýa taýdan arassa önümçiligi ösdürmäge, daşky gurşawa ýetirýän täsiri peseltmäge hem-de durnukly ösüş ýörelgelerini durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýär.
Energetika pudagynda sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy halkara hyzmatdaşlyk üçin hem täze mümkinçilikleri açýar. Döwrebap dolandyryş ulgamlary arkaly energetika taslamalarynyň açyklygy we ygtybarlylygy ýokarlanýar, bu bolsa daşary ýurt hyzmatdaşlarynyň we maýa goýujylaryň ynamyny güýçlendirýär. Şeýlelikde, sanly energetika ulgamy milli ykdysadyýetiň halkara derejesindäki ornuny hem berkidýär.
Sanly dolandyryş we akylly tehnologiýalar energetika pudagynyň geljegini kesgitleýän esasy ugurlaryň biridir. Hormatly Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň öňe sürýän döwrebaplaşdyrma syýasaty netijesinde energetika ulgamynda sanly çözgütleriň giňden ulanylmagy ýurduň energiýa howpsuzlygyny pugtalandyrýar, ykdysady netijeliligi ýokarlandyrýar we Türkmenistanyň durnukly ösüş ýolundaky ynamly ädimlerini üpjün edýär.
Bibihajar KERIMOWA,
Türkmenistanyň Döwlet energetika
institutynyň mugallymy.
Teswirler