Halkara duşuşyklar döwletleriň arasynda diňe bir pikir alyşmak üçin däl, eýsem, umumy maksatlary kesgitlemek, özara düşünişmegi berkitmek we geljekki hyzmatdaşlygyň ugurlaryny kesgitlemek üçin hem ähmiýetlidir. 2026-njy ýylyň 7–9-njy oktýabrynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen halkara sammitler hem sebit ýurtlarynyň arasynda gatnaşyklary ösdürmek üçin giň mümkinçilikleri döretdi.
Üç günüň dowamynda Awazada Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi hem-de Hazar ekologiýa sammiti geçirildi. Şeýle hem dürli tematik maslahatlar we medeni çäreler guraldy. Bir meýdançada geçirilen bu duşuşyklar ykdysadyýetden başlap, daşky gurşawy goramak we medeni gatnaşyklary ösdürmek ýaly dürli ugurlaryň özara baglanyşyklydygyny görkezdi.
8-nji oktýabrda geçirilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy aýratyn ähmiýete eýe boldy. Azerbaýjanyň bu formata doly hukukly gatnaşyjy hökmünde goşulmagy sebitleýin hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltdi. Döwlet Baştutanlary söwda-ykdysady gatnaşyklary, ulag geçelgelerini, maýa goýumlaryny we halklaryň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmegiň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar. Şeýle hem hyzmatdaşlygyň dowamlylygyny üpjün etmek üçin geljekki duşuşyklaryň we bilelikdäki başlangyçlaryň ähmiýeti bellenildi.
Awazada geçirilen çäreleriň ýene bir möhüm tarapy Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çägindäki hyzmatdaşlyk bilen baglanyşykly boldy. 9-njy oktýabrda geçirilen döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinde sebitleýin we halkara gün tertibiniň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle duşuşyklar döwletleriň özara garaýyşlaryny beýan etmegine, tejribe alyşmagyna we umumy gyzyklanmalara degişli meseleleriň çözgütlerini bilelikde gözlemegine mümkinçilik berýär.
Şol gün geçirilen Hazar ekologiýa sammiti hem sebit üçin möhüm ähmiýete eýe boldy. Hazar deňzi diňe bir tebigy baýlyk däl, eýsem, kenarýaka ýurtlaryny birleşdirýän umumy ekologiýa giňişligidir. Şonuň üçin deňziň tebigy ýagdaýyny goramak, onuň biodürlüligini saklamak we ýüze çykýan ekologik meseleleri bilelikde çözmek ýurtlaryň utgaşykly hereket etmegini talap edýär. Bu meseleleriň ýokary derejede ara alnyp maslahatlaşylmagy daşky gurşawy goramakda halkara hyzmatdaşlygyň zerurdygyny ýene bir gezek görkezdi.
Awazadaky duşuşyklaryň ähmiýeti diňe resmi mejlisler bilen çäklenmedi. Halkara çäreleriň çäklerinde geçirilen medeni maksatnamalar, festiwallar we beýleki çäreler dürli halklaryň däp-dessurlary, sungaty we medeni gymmatlyklary bilen tanyşmaga mümkinçilik berdi. Sebitde dostlukly gatnaşyklary ösdürmek üçin ykdysady hyzmatdaşlyk bilen birlikde, halklaryň biri-birine has ýakyndan düşünmegi hem möhümdir. Medeni-ynsanperwer gatnaşyklar bolsa bu ugurda özboluşly köpri bolup hyzmat edýär.
Umuman, 7–9-njy oktýabrda Awazada geçirilen sammitler sebit ýurtlarynyň hyzmatdaşlygynyň köpugurly häsiýete eýedigini görkezdi. Şeýle halkara meýdançalaryň esasy ähmiýeti diňe bir täze teklipleriň öňe sürülmeginde däl, eýsem, olaryň durmuşa geçirilmeginde ýüze çykýar. Bilelikdäki taslamalaryň ösdürilmegi, yzygiderli tejribe alyşmak we halklaryň arasyndaky gatnaşyklaryň giňeldilmegi duşuşyklarda gazanylan ylalaşyklaryň amaly netijelere öwrülmegine ýardam berip biler.
Mährijemal Hallyýewa,
Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we
Informatika institutynyň mugallymy.
Teswirler