Aşgabat şäherinde Türkmenistanyň 2026–2030-njy ýyllar üçin Milli tokaý maksatnamasynyň taslamasyna bagyşlanan “tegelek stol” görnüşindäki maslahat geçirildi. Duşuşyk Daşky gurşawy goramak ministrligi tarapyndan BMG-niň Ösüş Maksatnamasy hem-de Aral taslamasy bilen hyzmatdaşlykda guralyp, oňa alym-bilermenler, Mejlis deputatlary we degişli döwlet edaralarynyň wekilleri gatnaşdy. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty habar berdi.
Täze maksatnama 13 bapdan ybarat bolup, onda anyk çäreleri öz içine alýan meýilnama göz öňünde tutulýar. Ilkinji gezek resminamada tebigy tokaýlary dikeltmek ileri tutulyp, döwlet tokaý ýer gurluşygyny geçirmek meýilleşdirilýär. Şeýle çäreler doly derejeli tokaý zolaklarynyň döredilmegine şert döreder.
Maksatnama döwlet-hususyýetçilik hyzmatdaşlygynyň mehanizmlerini ornaşdyrmagy göz öňünde tutýar. Şu düzgünlere laýyklykda, telekeçiler tokaý gaznasyna degişli ýerleri döwlet eýeçiligi saklanyp galýan ýagdaýynda kärendesine alyp, miweli, ýagly we dermanlyk ösümlikleri ösdürip ýetişdirip bilerler. Bu başlangyç täze iş orunlarynyň açylmagyna, şeýle hem ekosyýahatçylygyň ösdürilmegine ýardam eder.
Taslamada çölleşmä garşy göreşmek we howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak meselelerine aýratyn ähmiýet berilýär. Alymlar öri meýdanlarynyň ýagdaýyny gowulandyrmak üçin döwrebap çemeleşmeleri, şol sanda gara sazak ekmegi hem-de suwarmakda ýerli akaba suwlaryny peýdalanmagy teklip etdiler. Bu çäreler önümçiligi birnäçe esse artdyrmaga mümkinçilik berip, 3 –5 ýylyň dowamynda öz-özüni ödeýär.
Resminamada tokaý zolaklary kömürturşy gazyny siňdiriji möhüm serişde hökmünde garalýar, bu bolsa halkara kömürturşy kreditleri bazarlaryna çykmaga mümkinçilik açýar.
Maksatnamany durmuşa geçirmekde sanly tehnologiýalaryň orny aýratyn bellenilýär. Hünärmenler tokaýlaryň ýagdaýyna, aýratyn-da elýeterliligi kyn bolan daglyk we çöllük sebitlere gözegçilik etmek üçin GIS ulgamlaryny, hemra suratlaryny we emeli aň tehnologiýalaryny ulanmagy meýilleşdirýärler.
Döwrebap ylmy çemeleşmeleriň hususy maýa goýumlary bilen utgaşdyrylmagy “ýaşyl guşaklaryň” giňeldilmegine, şeýle hem ýurduň ekologik durnuklylygynyň pugtalandyrylmagyna ýardam eder.
Eziz BABANAZAROW,
S.A.Nyýazow adyndaky
Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň
Maldarçylyk önümlerini gaýtadan işlemek
kafedrasynyň uly mugallymy, t.y.k.
Teswirler